Dogrywka – definicja i znaczenie
Dogrywka – w sporcie: dodatkowy okres gry przeprowadzany po zakończeniu regulaminowego czasu w przypadku remisu, gdy przepisy wymagają wyłonienia zwycięzcy. W sensie przenośnym: dodatkowa runda rozmów, negocjacji lub rywalizacji po nierozstrzygniętym pierwszym starciu.
Etymologia i słowotwórstwo
Wyraz dogrywka pochodzi od czasownika dogrywać – doprowadzać grę do rozstrzygnięcia. Przedrostek do- wskazuje na dopełnienie, zakończenie czynności. Rzeczownik tworzy się przez derywację odczasownikową z sufiksem -ka. Wyraz ma jasną strukturę słowotwórczą i jest zrozumiały intuicyjnie.
Dogrywka w piłce nożnej
W piłce nożnej dogrywka stosowana jest w meczach pucharowych i turniejowych, gdy po 90 minutach wynik jest remisowy. Składa się z dwóch połów po 15 minut (łącznie 30 minut). FIFA i UEFA od 2004 roku zrezygnowały z zasady złotego gola na rzecz pełnych 30 minut. Jeśli po dogrywce wynik jest nadal remisowy, o awansie decyduje seria rzutów karnych.
Dogrywka w innych sportach
Różne dyscypliny mają własne przepisy. W hokeju na lodzie NHL stosuje się dogrywkę 5-minutową 3 na 3, a potem shootout. W koszykówce NBA każda dogrywka trwa 5 minut i można ich rozegrać dowolną liczbę. W tenisie o rozstrzygnięciu decyduje tie-break. W siatkówce stosuje się piąty set do 15 punktów. W szachach stosuje się dogrywki blitz i armageddon przy remisach w meczach mistrzowskich.
Dogrywka w muzyce
W terminologii muzycznej dogrywka to nagranie dodatkowych ścieżek do już istniejącego materiału – np. dogranie smyczków do gotowego nagrania rockowego. W studyjnym żargonie „iść na dogrywkę” oznacza wrócić do studia po poprawkę lub uzupełnienie nagrania.
Dogrywka w sensie przenośnym
W publicystyce dogrywka oznacza dodatkową rundę rywalizacji po nierozstrzygniętym pierwszym etapie. „Wybory zakończyły się dogrywką” – żaden kandydat nie zdobył wymaganej liczby głosów i konieczna jest druga tura. „Negocjacje weszły w dogrywkę” – rozmowy przeciągnęły się poza planowany czas. Metafora sportowa jest tu czytelna i nośna.