Chórowy – definicja i znaczenie
Chórowy – przymiotnik od rzeczownika chór, oznaczający: należący do chóru, wykonywany przez chór, przeznaczony dla chóru lub charakterystyczny dla śpiewu chóralnego. Termin stosowany w muzyce, liturgii i teatrze.
Etymologia słowa chór
Wyraz chór pochodzi z greckiego χορός (choros) – taniec w kręgu połączony ze śpiewem, a zarazem grupa tancerzy lub śpiewaków. W starożytnej Grecji chór był elementem dramatu komentującym akcję tragedii. Z greki przez łacinę (chorus) wyraz trafił do języków europejskich.
Chór – rodzaje i budowa
Chór to zespół wokalny złożony z wielu śpiewaków. Głosy dzielą się na cztery podstawowe: sopran (najwyższy głos żeński), alt (niższy żeński), tenor (wyższy męski) i bas (niższy męski) – skrót SATB. Oprócz chórów mieszanych istnieją żeńskie (SA), męskie (TB), chłopięce i kameralne.
Muzyka chórowa – historia
Chorał gregoriański (od VI–VII w.) to jedna z najstarszych tradycji muzyki chóralnej. Wielogłosowość (polifonia) rozwinęła się w szkole Notre-Dame (XII–XIII w.) i osiągnęła szczyt w renesansie (Palestrina, Orlando di Lasso). Barok przyniósł wielkie formy chóralne – pasje i oratoria Bacha. Romantyzm stworzył wielkie formy symfoniczno-chóralne (Brahms, Verdi, Mahler).
Chórowy w liturgii
Śpiew chórowy w kościele katolickim to tradycja sięgająca pierwszych wieków chrześcijaństwa. Modlitwa chórowa (Liturgia Horarum) to brewiarz – codzienna modlitwa kleru śpiewana wspólnie w chórze. Chór kościelny jako przestrzeń architektoniczna (prezbiterium, ławki kleru) dał nazwę zespołowi muzycznemu.
Chórowy w języku potocznym
W języku codziennym przysłówek chórem używany jest w znaczeniu przenośnym: „odpowiedzieli chórem” – wszyscy jednocześnie, zgodnie. „Chóralne narzekanie” – zbiorowe, jednomyślne wyrażanie niezadowolenia. Metafora chóru jako zgodnej jedności weszła głęboko w język codzienny i publicystyczny.