Alpakarnia – gdzie hoduje się futro z Andów
Alpakarnia to farma lub gospodarstwo hodowlane specjalizujące się w chowie alpak (Vicugna pacos) – ssaków z rodziny wielbłądowatych, pierwotnie zamieszkujących Andy w Peru, Boliwii i Ekwadorze. Słowo tworzone jest regularnym sufiksem -arnia oznaczającym miejsce hodowli lub produkcji: owczarnia, psiarnia, kuźnia, alpakarnia. W Polsce hodowla alpak to zjawisko stosunkowo nowe, ale dynamicznie rosnące od lat 2010.
Alpaka – co to za zwierzę?
Alpaka należy do rodziny wielbłądowatych (Camelidae), obejmującej też lamy, wielbłądy, guanako i wikunię. To zwierzę stosunkowo małe – dorosła alpaka waży 55–90 kg i mierzy ok. 90 cm w kłębie. Łagodna, ciekawska i stadna, alpaka jest udomawiana od ok. 6000 lat – Inkowie cenili jej wełnę wyżej niż złoto i nazywali bożym włóknem. Dziś hoduje się dwie odmiany: huacaya (z kędzierzawą, gęstą wełną – ok. 90% pogłowia) i suri (z długimi, jedwabiście zwisającymi włóknami, rzadsza i cenniejsza).
Po co hodować alpaki w Polsce?
Alpaki hoduje się w Polsce z kilku powodów. Wełna alpaki jest wyjątkowa – antyalergiczna (nie zawiera lanoliny jak wełna owcza), miękka jak kaszmir, ciepła i oddychająca. Strzyżone raz do roku (wiosną) dają 2–4 kg runa. Alpaki są też atrakcją agroturystyczną: wizyty na alpakarnię, spacery z alpakami, terapia z alpakamisą staje się rosnącym segmentem rynku turystyki wiejskiej. Zwierzęta są odporne na choroby, mało wymagające żywieniowo (pasza trawiasta i siano) i stosunkowo łatwe w utrzymaniu.
Alpakoterapia – nieoczekiwane zastosowanie
Jednym z bardziej zaskakujących kierunków rozwoju alpakarni w Polsce jest alpakoterapia – terapia wspomagana kontaktem z alpakami. Alpaki są wyjątkowo spokojne, empatyczne i wrażliwe na stres emocjonalny ludzi – co czyni je świetnymi zwierzętami terapeutycznymi. Używa się ich w terapii dzieci z autyzmem, zaburzeniami lękowymi i w pracy z osobami starszymi. Podobnie jak w hipoterapii (terapia koniem), kontakt fizyczny i emocjonalny ze zwierzęciem ma udowodnione działanie relaksacyjne i wspomagające rozwój emocjonalny.
Alpakarnia w Polsce – skala zjawiska
Polska hodowla alpak liczy dziś kilkaset zarejestrowanych farm, skupionych w Polskim Związku Hodowców Alpak. Gospodarstwacka są zróżnicowane: od małych, kilkualpakowych farm przy gospodarstwach agroturystycznych po większe hodowle nastawione na produkcję wełny. Polskie alpaki uczestniczą w wystawach hodowlanych i rywalizują z hodowlami zachodniej Europy. Wełna z polskich alpakarni trafia do rzemieślniczych przędzalni i małych firm tekstylnych produkujących ekskluzywne dzianiny.
Podsumowanie
Alpakarnia to słowo nowe, zjawisko nowe i branża, która w Polsce dopiero dojrzewa. Łączy tradycję andyjską z europejskim rynkiem luksusowych włókien i rosnącym zainteresowaniem terapią zwierzęcą. Alpaki są tu, by zostać.