Alonżka – definicja i znaczenie
Alonżka (fr. perruque à l’allonge) – długa, obfita peruka z kręconymi włosami opadająca na ramiona i plecy, noszona przez europejską arystokrację w drugiej połowie XVII i na początku XVIII wieku. Symbol prestiżu, władzy i elegancji epoki baroku.
Etymologia
Wyraz pochodzi od francuskiego allonge – wydłużony – przymiotnika od allonger – wydłużać. Alonżka to dosłownie peruka wydłużona. Do języka polskiego trafił przez kontakty z modą dworską Francji, która dyktowała europejskie kanony elegancji.
Historia i pochodzenie
Alonżka pojawiła się na dworze Ludwika XIV około 1660 roku. Według tradycji jej popularyzacja wiązała się z samym królem, który zaczął łysieć w młodym wieku. Peruka szybko stała się obowiązkowym elementem stroju arystokratów i urzędników, rozprzestrzeniając się z Wersalu na całą Europę.
Wygląd i wykonanie
Klasyczna alonżka sięgała do pasa lub bioder. Włosy były gęsto kręcone, pudrem wybielane lub naturalnie siwe. Środkowe przedziałko rozdzielało włosy na dwie masy opadające na piersi i plecy. Peruki wykonywano z naturalnych włosów ludzkich, końskich lub kozich. Ich wyrób był kosztowny i wymagał pracy specjalistycznych perukierzy.
Znaczenie społeczne i symboliczne
Alonżka była wyraźnym markerem statusu – jej wielkość i biel pudru mówiły o pozycji właściciela. Noszenie peruki oznaczało przynależność do wyższych warstw: arystokracji, sędziów, duchowieństwa, lekarzy i profesorów. W Polsce alonżka pojawiła się w strojach magnackich doby saskiej.
Zanik alonżki
W XVIII wieku alonżka ewoluowała ku mniejszym formom. Rewolucja Francuska (1789) definitywnie obaliła estetykę ancien régime’u, w tym peruki jako symbol władzy. Dziś alonżki przetrwały jedynie w strojach sądowych Anglii i Walii, gdzie sędziowie i adwokaci noszą krótkie białe peruki jako symbol tradycji.