Abelia – definicja i znaczenie
Abelia (Abelia R.Br.) – rodzaj krzewów ozdobnych z rodziny piżmaczkowatych (Caprifoliaceae), obejmujący kilkanaście do kilkudziesięciu gatunków pochodzących z Azji Wschodniej i Środkowej oraz Meksyku. Cenione w ogrodnictwie za długi okres kwitnienia, dekoracyjne liście i dużą odporność na trudne warunki.
Etymologia
Nazwa rodzaju pochodzi od nazwiska Clarkea Abla (1780–1826), angielskiego chirurga i botanika, który zebrał wiele okazów botanicznych podczas misji dyplomatycznej do Chin w 1816–1817 roku. Roślinę opisał i nazwał na jego cześć Robert Brown – wybitny szkocki botanik.
Opis botaniczny
Abelie to krzewy o pędach łukowato wygiętych lub wyprostowanych, osiągające 1–3 metry wysokości. Liście naprzeciwległe, jajowate, błyszczące, ciemnozielone – u odmian hodowlanych często pstrokate (zielono-złote lub zielono-kremowe). Kwiaty małe, dzwonkowate, barwy białej, różowej lub liliowej, często pachnące. Okres kwitnienia wyjątkowo długi – od czerwca do przymrozków. Owoc to orzeszek otoczony trwałymi działkami kielicha.
Najpopularniejsze gatunki i odmiany
Najszerzej uprawiany jest Abelia × grandiflora – mieszaniec o charakterze półwiecznie zielonego krzewu. Popularne odmiany: Kaleidoscope (liście zielono-żółte, pomarańczowe jesienią), Confetti (liście z kremowym obrzeżeniem) i Francis Mason (liście złotawe). Gatunki azjatyckie, jak Abelia chinensis i Abelia uniflora, są bardziej wrażliwe na mróz.
Uprawa i zastosowanie
Abelia preferuje stanowiska słoneczne lub lekko zacienione, gleby przepuszczalne i umiarkowanie żyzne. Jest odporna na suszę po ukorzenieniu. W Polsce wymaga osłony na zimę lub uprawy odmian mrozoodpornych. Sprawdza się na żywopłoty, rabaty krzewinkowe i kompozycje pojemnikowe. Kwiaty stanowią cenny pożytek dla pszczół i motyli w drugiej połowie lata.
Znaczenie ogrodnicze
Abelia należy do krzewów o wyjątkowej wartości ogrodniczej: dekoracyjna przez cały sezon wegetacyjny, łatwa w uprawie i długowieczna. W krajach o łagodniejszym klimacie (Europa Zachodnia, USA) stanowi jeden z podstawowych krzewów ogrodowych. W Polsce popularność rośnie wraz z pojawianiem się coraz bardziej mrozoodpornych odmian.